Zagrożenia związane z wybuchami pyłów zbóż w rolnictwie część 2.

Wybuchy pyłów należą do częstych przyczyn awarii, a nawet katastrof silosów żelbetowych i stalowych.

Czynnikiem inicjującym to zjawisko jest unosząca się wewnątrz komory mieszanina pyłu i powietrza oraz jej kontakt ze źródłem ciepła w postaci gorących powierzchni lub iskier z instalacji elektrycznej.

Przyczyną wybuchu może być też znaczna ilość ciepła wydzielającego się z żarówek oświetleniowych. Jako temperaturę zapłonu uważa się 400÷500°C, a jako dolną granicę wybuchowości przyjmuje się ilość pyłu unoszącego się w powietrzu, wynoszącą 20 g/m3.  Wartość ciśnienia w silosie, występująca podczas wybuchu pyłu składowanego materiału w połączeniu z powietrzem, jest zależna od rodzaju materiału, stopnia stężenia pyłów i energii ich zapłonu, a także formy zastosowanych zabezpieczeń silosów, np. w postaci klap bezpieczeństwa.

Warunki sprzyjające wybuchom i samozapaleniu się zboża  w silosach zbożowych.

Stwarza rozwój drobnoustrojów i bakterii w wilgotnej masie przechowywanego materiału, co ma miejsce wskutek przemian biochemicznych, związanych ze znacznym wydzielaniem się ciepła i wilgoci. Stwierdzono, że krytyczna wilgotność ziarna, której towarzyszy intensywne wydzielanie się ciepła, zawiera się w przedziale 14÷15%.

Eksplozja pyłów w silosie jest zjawiskiem niezwykle złożonym i zawsze niebezpiecznym. Pojawiające się gwałtownie nadciśnienie o wartościach nawet 150÷200 kPa powinno być zwykle przejmowane przez klapy bezpieczeństwa, o odpowiednio dużej powierzchni w stosunku do przekroju poprzecznego komory. Podczas wybuchu pyłów ośrodków sypkich zwykle składowanych w silosach, można się spodziewać wytworzenia w zamkniętych strefach bez wentylacji ciśnienia wybuchu rzędu 8 do 10 barów.

Siła i gwałtowność wybuchu pyłów zależy od następujących czynników:

  • fizyczne i chemiczne właściwości pyłów,
  • stężenie pyłu w mieszance pyłowo-powietrznej,
  • jednorodność i turbulencja mieszaniny pyłowo-powietrznej,
  • rodzaj energii i umiejscowienie źródła zapłonu, – geometria zbiornika,
  • temperatura, ciśnienie i wilgotność wybuchowej mieszaniny pyłowo-powietrznej.

Wybuchy pyłów w silosach są możliwe zarówno w materiałach organicznych, jak  i nieorganicznych.

Najbardziej wybuchowe pyły pochodzą z takich materiałów jak:

  • celuloza,
  • nawozy sztuczne,
  • mączka kamienna,
  • pasze dla zwierząt,
  • guma,
  • zboże,
  • drewno,
  • pył z drewna,
  • pył węglowy,
  • materiały syntetyczne,
  • ziarno mielone,
  • mączka kukurydziana,
  • śruta,
  • mąka ryżowa,
  • mąka pszenna,
  • mleko w proszku,
  • papier,
  • pigment,
  • mąka sojowa,
  • produkty czyszczące,
  • cukier.

Zazwyczaj wystarcza źródło niewielkiej energii do zainicjowania wybuchu w wymienionych wyżej rodzajach pyłów.

Typowe źródła zapłonu w silosie lub w pomieszczeniach i instalacjach przyległych do silosu to:  gorące powierzchnie, generujące tarcie wywołane przez uszkodzone mechanizmy, iskry ze spawania, ścieranie lub cięcie metali podczas prac naprawczych, żarzący się popiół, wprowadzany do silosu z materiałem sypkim, iskry z ciał obcych, niewłaściwe lub uszkodzone instalacje elektryczne (na przykład oprawy punktów świetlnych), wydzielanie się ciepła podczas procesu suszenia a także samozapłon spowodowany ładunkami elektryczności statycznej.

Ciąg dalszy : http://ppoz-atex.pl/atex-opole/zagrozenia-zwiazane-z-wybuchami-pylow-zboz-w-rolnictwie-czesc-1-2-2/

Opracował na własne potrzeby: mgr inż. Witold Trojnar ( http://ppoz-atex.pl )

Zagrożenia związane z wybuchami pyłów zbóż w rolnictwie część 2.
Przewiń do góry